Staat dient gronden van beroep in

Begin april heeft de Staat de gronden van beroep ingediend. In de memorie van grieven geeft de Staat aan welke bezwaren hij heeft tegen de uitspraak van de rechter in de Klimaatzaak, die Urgenda in juni 2015 won. In dagblad Trouw maakten minister Kamp en staatssecretaris Dijksma bekend dat de sluiting van twee extra kolencentrales wordt onderzocht om CO2 te reduceren en daarmee deels te voldoen aan de uitspraak in de Klimaatzaak en het ondertekende klimaatakkoord in Parijs. Bekijk ook de reacties in het NOS item. Urgenda buigt zich over de gronden van beroep en zal later schriftelijk reageren. 

Staat gaat toch in hoger beroep langs de traagste weg

Ondanks tienduizenden verzoeken van topwetenschappers, burgers, bedrijven en de bijna 900 mede-eisers om niet in beroep te gaan, gaat de Nederlandse Staat toch bij het Hof in hoger beroep tegen het vonnis in Urgenda’s Klimaatzaak. Dat betekent dat de Staat alles in deze zaak weer ter discussie kan gaan stellen en het reductiebevel van de rechter om 25% CO2 te reduceren in 2020 (ten opzichte van 1990) aanvecht. Dit terwijl die 25% volstrekt onvoldoende is. Zelfs de snellere route, die Urgenda had aangeboden, (het Hof overslaan en meteen naar de Hoge Raad, de zogenaamde sprongcassatie), is afgewezen door het kabinet.

"Het is glashelder. Door voor jarenlang voortslepende procedures te kiezen laat het kabinet zien dat het klimaatverandering komende jaren niet urgent vindt ", stelt Urgenda directeur Marjan Minnesma, initiatiefnemer van de Klimaatzaak "Burgers en bedrijven zijn al aan de slag maar het kabinet trapt op de rem." Lees verder het persbericht

Kabinet kondigt hoger beroep aan in Klimaatzaak (1-09-15)

Lees hier de brief van het kabinet.

Bekijk hier Marjan Minnesma in Nieuwsuur | Bekijk hier de reactie bij RTL nieuws | Beluister hier Radio 1

Urgenda: principiEle toetsing van klimaatzaak is goed mogelijk

Urgenda stelt dat de regering een snellere route heeft, als zij alleen de rol van de rechter ter discussie wil stellen in de klimaatzaak. Vanuit Den Haag klinken geluiden dat men de 25% reductie voor lief wil nemen, maar vooral principiële bezwaren heeft tegen het vonnis en daarom in beroep wil. Als dat zo is, dan kan een Minister aan de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad vragen om 'cassatie in belang der wet' in te stellen. Dat scheelt een paar jaar en veel geld. Lees hier het volledige persbericht van 26 augustus 2015

urgenda wint klimaatzaak

24 juni 2015
Nationaal en internationaal grote blijdschap om doorbraak voor klimaat
Urgenda wint klimaatzaak voor beter Nederlands klimaatbeleid

Urgenda en negenhonderd mede-eisers wonnen 24 juni de klimaatzaak en dwingen stringenter klimaatbeleid af bij de Nederlandse Staat. De Haagse rechtbank heeft de eisers in het gelijk gesteld en de overheid moet nu meer en effectievere klimaatacties ondernemen om het aanzienlijke Nederlandse aandeel in de mondiale uitstoot te verminderen. Het is de eerste keer dat een rechter een Staat verplicht om maatregelen te nemen tegen klimaatverandering. Internationaal betekent deze uitspraak een steun in de rug voor alle klimaatzaken in andere landen.

"Alle eisers zijn héél blij met deze uitspraak. Die maakt heel duidelijk dat klimaatverandering een groot probleem is dat veel effectiever moet worden aangepakt en dat staten zich niet meer kunnen veroorloven onvoldoende te doen. Ze dienen hun burgers te beschermen. Als de politiek dat niet uit zichzelf doet, dan kan de rechter de burger te hulp schieten,” zegt Urgenda directeur Marjan Minnesma, die in 2013 met een team van advocaten en negenhonderd mede-eisers het initiatief nam tot deze rechtszaak tegen de Staat der Nederlanden “De Staat is nu aan zet, de duurzame oplossingen liggen gelukkig voor het oprapen.”

Lees hier verder het persbericht
Lees hier het persbericht van de rechtbank
Lees hier het vonnis

Foto's

Credit Urgenda / Chantal Bekker

Compilatie uitspraak Klimaatzaak

Livestream terugkijken


  • Documenten

    Hiernaast onder downloads vindt u alle documenten rondom de Klimaatzaak zoals de dagvaarding, pleidooien en de uitspraak.
  • Media overzicht

    Hier vindt u een overzicht van alle nationale media-aandacht nav de rechtbank zitting van de Klimaatzaak en de uitspraak.
  • Internationaal

    Hier vindt u een overzicht van internationale navolging van de Klimaatzaak en de links naar onze Engelstalige pagina over de Klimaatzaak.

Over de Klimaatzaak

Urgenda is de klimaatzaak tegen de Staat gestart omdat de overheid de urgentie van het klimaat probleem weliswaar erkent, maar te weinig maatregelen neemt om gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen. Willen we niet dat het leven op aarde al in de tweede helft van deze eeuw zeer onaangenaam wordt, dan zal de uitstoot van broeikasgassen al voor 2020 sterk verminderd moeten worden. Als je op een ravijn afrijdt moet je op tijd beginnen met remmen. Rem je te laat, dat val je onvermijdelijk over de rand.

Omdat de politiek zijn verantwoordelijkheid niet neemt richten wij ons tot de rechter. Aan de rechter vragen wij om naar de feiten te kijken en vast te stellen dat het onrechtmatig is voor de Nederlandse Staat om niet de maatregelen te nemen waarvan hij weet dat het nodig is om zijn eigen burgers tegen gevaarlijke klimaatverandering te beschermen. Urgenda en haar mede-eisers vragen van de rechter:

  • Te verklaren dat een opwarming van de aarde met meer dat 2 graden Celsius tot een schending van mensenrechten wereldwijd leidt.

  • Te verklaren dat de Nederlandse Staat onrechtmatig handelt door niet haar evenredige bijdrage te leveren aan het voeren van effectief klimaatbeleid.

  • De Staat op te dragen de Nederlandse uitstoot van CO2 uitstoot al voor 2020 drastisch te verminderen tot het noodzakelijke niveau dat door wetenschappers is vastgesteld, dat wil zeggen met 40% ten opzichte van het niveau van 1990.

Met deze rechtszaak ondernemen wij actie. Niet omdat we geld willen, of omdat we boos zijn, maar uit een zeer groot gevoel voor urgentie. De politiek komt er niet uit, nu is het aan de rechter!

Compilatie rechtbankzitting met reacties politici

De Juridische aansprakelijkheid van staten voor klimaatverandering

Op 30 Maart 2015 verschenen de Oslo Principles on Global Climate Change Obligations, opgesteld door een internationale groep eminente juristen onder wie de Nederlandse voormalig advocaat-generaal Huydecoper en rechtsfilosoof Pogge. Staten blijken, op basis van onder andere burgerlijk aansprakelijkheidsrecht en mensenrechten, juridisch nu al aansprakelijk voor emissies in hun grondgebied. De Oslo-groep onderschrijft de argumenten die Urgenda in haar Klimaatzaak naar voren brengt en geeft ook de initiatieven in andere landen onderbouwing om het recht te betrekken in hun strijd tegen klimaatverandering.

Wat vond er eerder plaats?

  • De klimaatzaak begon met een brief aan de Staat waarin Urgenda de urgentie van het klimaatprobleem uiteenzet en de Staat vraagt om actie te nemen. Download hier de Brief aan de Staat van 12 november 2012.

  • Urgenda heeft daarna op 11 december 2012 een brief van de staat ontvangen waarin zij erkent dat het klimaatprobleem een zeer hoge urgentie heeft, maar de Staat onderneemt hierop geen actie. Download hier de brief van de Staat aan Urgenda.

  • Samen met 900 mede-eisers hebben we op 20 november 2013 de dagvaarding aan de Staat aangeboden. Dit gebeurde bij het gebouw van de Hoge Raad in Den Haag omdat dit het adres is waar dagvaardingen tegen de staat officieel door een deurwaarder ingeleverd moeten worden. Download hier de gehele tekst van de dagvaarding en bekijk hier een videoverslag van de dag.

  • Op 2 april 2014 heeft de Staat officieel op de argumenten uit de dagvaarding gereageerd. Lees hier de volledige reactie van de Staat op onze dagvaarding. In deze reactie erkent de Staat wederom de ernst van het klimaatprobleem en het feit dat de Staat daar in feite te weinig aan doet. Het voornaamste argument van de Staat is dat Urgenda en haar mede-eisers het nemen van effectieve maatregelen tegen klimaatverandering niet juridisch af kunnen dwingen.

  • Op 10 september 2014 heeft Urgenda de reactie (repliek) op de argumenten van de Staat bij de rechtbank ingediend. De repliek kan hier worden gedownload.

  • Op 19 januari 2015 heeft de Staat haar laatste schriftelijke reactie (dupliek) bij de rechtbank ingediend. De dupliek kan hier worden gedownload.

  • Op 14 april 2015 vond de rechtbank zitting plaats in Den Haag waarbij beide partijen hun argumenten nog een keer mondeling toelichtte. Lees hier het persbericht. Pleitnota's kunnen hiernaast gedownload worden.

Wat gebeurt er nu?

Urgenda en de Staat hebben in twee schriftelijke ronden en de pleidooien tijdens de rechtbank zitting al hun argumenten bij de rechtbank neergelegd. De uitspraak zal 24 juni 2015 zijn.

Revolutie met Recht

Bij het starten van de rechtszaak werd Urgenda geïnspireerd door Revolutie met Recht. In dit boek wordt gesteld dat het Nederlands recht genoeg aanknopingspunten heeft om klimaatmaatregelen van de overheid af te dwingen.

De auteur van het boek, Roger Cox, is tevens een van de advocaten die Urgenda en haar mede-eisers vertegenwoordigen in de rechtszaak. In maart 2014 gaf Roger Cox een TEDx presentatie over de rechtszaak welke hier bekeken kan worden.

Een lezing voor de juridische faculteit van Oslo in Noorwegen is hier beschikbaar. Het boek Revolutie met Recht kan hier besteld worden.

Media en juristen over de Rechtszaak

De rechtbankzitting in 2015 trok de aandacht van nationale en internationale media zoals NOS, Nu.nl, RTL Nieuws en Trouw. Klik hiernaast voor het overzicht. Klik hier voor internationale media zoals The Huffington Post, RTCC, BBC, The Guardian, Indian Times, Vice en Zweedse en Australische radio.

Het indienen, in 2013, van de dagvaarding tegen de staat heeft al op vele plekken aandacht getrokken zoals in De Correspondent, de Volkskrant, Trouw, NRC, Studio Max Live, Radio 1 en NUzakelijk.

Ook in de juridische wereld in binnen en buitenland groeit de aandacht voor de klimaatzaak en de rol van de rechter om burgers tegen de gevaarlijke gevolgen van klimaatverandering te beschermen (zie hier een Engelse pagina met een korte introductie en de vertaling van de dagvaarding).

Onlangs verschenen in het vooraanstaande Nederlandse Juristenblad (NJB) twee artikelen die uitgebreid aandacht aan de klimaatzaak besteden. In 17 pagina’s wordt de zaak van Urgenda tegen de Staat uitgelicht en becommentarieerd. Klik hier voor het volledige magazine, of hier voor artikel 1 en hier voor artikel 2.

Een bijzondere zaak

De rechtszaak is om meerdere redenen bijzonder:

  • Deze klimaatzaak is de eerste rechtszaak wereldwijd waar een beroep wordt gedaan op bestaande mensenrechten ter bescherming van burgers tegen gevaarlijke klimaatverandering.
  • Deze klimaatzaak is de eerste rechtszaak in Europa waarin burgers de overheid voor de rechtbank aanspreken op de gevaarlijke gevolgen van klimaatverandering.
  • Vanwege het bijzonder karakter van de klimaatzaak wordt deze met groeiende interesse in het buitenland gevolgd. Om deze reden heeft Urgenda de dagvaarding in het Engels laten vertalen zodat burgers in andere landen een zaak tegen hun eigen overheid kunnen starten. Zie hier de Engelse pagina met een korte introductie over de rechtszaak.
  • Op 1 december 2014 is in België ook een klimaatzaak gelanceerd. Klik hier en hier voor meer informatie.
  • 900 burgers uit binnen- en buitenland hebben zich als mede-eisers bij de zaak gevoegd.
  • Bij het opstellen van de dagvaarding heeft Urgenda gebruik gemaakt van crowdpleiten waarbij iedereen zijn ideeën voor de rechtszaak konden indienen. Honderden Nederlanders leverden stukjes expertise aan, die door Urgenda zijn verwekt in de dagvaarding van ruim honderd pagina's.

Foto's & Klimaatzaak Quotes

Fotocredit: Urgenda / Chantal Bekker

Mede-eisers

Mede-eisers

Mede-eisermede-eisersMede-eisers

NOSMede-eisersMede-eisersMarjan MinnesmaNOSMaurits GroenMede-eisers

 

Joos Ockels

Maurits Groen - WakaWaka

Bernice Notenboom - Beroepsavonturier

Reinier van den Berg - Ecoland.tv - Weerman

Lynn Zebeda - Dr. Monk

Ruud Koornstra - Tendris

Vera Dalm - Milieu Centraal

Mart Lubben - Studenten voor Morgen

Dorien Soons - Voetprint Cooking

Godelieve Engbersen

Pauline Westendorp - NEWNRG

 

Wim Hafkamp - Milieu-econoom

Irma Abelskamp - De Imme

Bjorghild des Bouvrie - Grandparents Climate Campaign

Annica van Staa

Natasja van den Berg

Krispijn Beek

DJ Gregor Salto

 

Paulette van Ommen

Femke Wijdekop

Jan Juffermans

Jolein Baidenmann - ISduurzaam

Manon Monhemius

Marco van Schaik

Marleen Sorber

Miriam van Gool

 

Sonja Ewald

Tanneke den Blaauwen

Socha de la Fuente - Jongerenvertegenwoordiger naar de VN

Ties Mouwen - Jongerenvertegenwoordiger naar de VN

Liesbeth van Tongeren - GroenLinks Tweede Kamerlid

 

Video's

sitestat

 

 

Actielijst

Hier is een overzicht met onze actiepunten per jaartal.