Het laatste nieuws

14 aug Reclame Code Commissie: Tata Steel misleidt publiek met “Groen” Staal Plan

De Reclame Code Commissie (RCC) heeft geoordeeld dat Tata Steel het publiek misleidt met zijn duurzaamheidsreclames. Op alle vier de onderdelen van de klacht die Stichting Gezondheid op 1 (Gop1) en Stichting Urgenda bij de RCC indienden over deze reclames, kreeg het staalbedrijf ongelijk. Tata Steel kan zijn beloftes over “groen staal”, CO2-reductie en “schone” productie niet hardmaken, aldus de RCC. Directeur Hanneke van Ormondt van Urgenda: “Elke politicus die nu nog spreekt over een “Groen Staal Plan” misleidt ook.”

Loze beloftes over 2030, 2045 en “groen staal”

Tata Steel claimt onder meer dat het zijn CO2-uitstoot in 2030 met 40% verlaagt, in 2045 “CO2-neutraal” is, en dat het “groen staal” gaat produceren met behulp van groene waterstof. De RCC oordeelt dat Tata Steel voor geen van deze beloftes kan bewijzen dat ze realistisch en/of haalbaar zijn. Cruciale onzekerheden — of er op tijd groene waterstof komt, of de benodigde vergunningen en miljardensubsidie rondkomen, of er zelfs maar een markt is voor biomethaan — zijn door Tata Steel niet weerlegd. Ook het gebruik van het woord “schoon” voor de nieuwe fabrieken acht de RCC misleidend: juist tijdens de bouw- en aanlegfase neemt de uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof toe, en ontstaan er meer schadelijke staalslakken. Ook de winning van de benodigde LNG in de Verenigde Staten, het zogenaamde Trump-gas, is net zo slecht voor het klimaat als kolen. De subsidie voor de huidige plannen maakt Nederland daardoor nog afhankelijker.

Zwak verweer van Tata Steel

Tata Steel probeerde zich in zijn verweer tegen de klacht van Gop1 en Urgenda te verschuilen achter het argument dat het om “ambities” zou gaan in plaats van harde claims, en verwees steeds in algemene termen naar zijn eigen website en de niet-bindende afspraken met het Rijk (de Joint Letter of Intent). De Commissie veegt dat verweer van tafel: nergens wordt concreet gemaakt welke plannen er liggen, hoe de 40%-reductie is berekend, of waarom Tata Steel denkt dat groene waterstof en biomethaan op tijd beschikbaar en betaalbaar zullen zijn. Een duurzaamheidsambitie mag geuit worden, maar dan moet je als bedrijf wél kunnen aantonen dat die realistisch is — en dat bewijs bleef Tata Steel keer op keer schuldig.

Wat betekent dit voor Tata Steel?

De Commissie beveelt Tata Steel aan om niet langer op deze manier reclame te maken. Het doen van duurzaamheidsclaims en het gebruik van termen als “groen staal” of “schone technologie” kwalificeert de RCC als misleidende duurzaamheidsreclame als er niet voldoende concrete feitelijke onderbouwing voor bestaat (wat Tata in deze zaak niet heeft kunnen laten zien). Voor Stichting Urgenda is dit een belangrijke bevestiging dat het plan van Tata Steel in huidige vorm onvoldoende is om belangrijke klimaatdoelen te halen en een overheidsbijdrage van twee miljard euro te verantwoorden.

Alternatieve scenario’s

De beide stichtingen wijzen het kabinet er nogmaals op dat er ook nog andere mogelijkheden zijn voor de locatie van de fabriek in de IJmond waarbij de twee miljard euro wél goed wordt besteed. In het rapport Wijmond presenteren de twee stichtingen 3 alternatieve scenario’s voor de IJmond waarbij ofwel écht groen staal wordt gemaakt, ofwel gewerkt wordt aan andere opgaven zoals woningbouw, herstel van natuur en alternatieve duurzame bedrijvigheid.