Climate cases

De winst in de klimaatzaak van Urgenda is nog altijd uniek in de wereld. De zaak heeft veel mensen geïnspireerd om ook in actie te komen tegen hun overheid, die onvoldoende tegen klimaatverandering onderneemt, of tegen vervuilende bedrijven. Een studente in Nieuw-Zeeland, seniore dames in Zwitserland,  kinderen in de V.S. etc.

De klimaatzaak in Nederland is de eerste in haar soort. Urgenda en de mede-eisers waren de eerste ter wereld die de Staat ter verantwoording riepen inzake maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. Wereldwijd wordt de klimaatzaak gevolgd door organisaties, burgers, bedrijven en media. En in steeds meer landen volgen burgers het voorbeeld van Urgenda: ze slepen hun regering voor de rechter. Ook bedrijven worden aangeklaagd voor hun aandeel in de schade als gevolg van klimaatverandering. 

IERLAND

Recentelijk stapte een groep burgers in Ierland naar de rechter, nadat de Ierse regering een klimaatplan had gepresenteerd waarin nauwelijks concrete maatregelen stonden om emissies te reduceren. Ierse emissies zullen naar verwachting in 2020 met 7 tot 10% zijn toegenomen ten opzichte van 1990. De zaak kreeg kort na de lancering bijval van de Citizens Assembly – speciaal bii elkaar geroepen om zich over dit onderwerp uit te spreken – die overweldigend stemde voor een veel ambitieuzer klimaatbeleid. Naar verwachting zal eind volgend jaar de zitting in de zaak zijn. Meer informatie over de zaak vindt u op de website van ClimateCaseIreland. Staat u achter de Ieren? Steun dan deze zaak door de Ierse regering te zeggen: this case is also in my name! Tekenen kan via de website.

NOORWEGEN

In de afgelopen weken vond ook de hoorzitting in een klimaatzaak tegen de Noorse regering plaats. De initiatiefnemers in deze zaak verzetten zich tegen de vergunningen die de Noorse regering heeft afgegeven om op de noordpool naar olie te boren. Meer dan 520.000 mensen ondersteunen deze zaak tegen de verdere olieboringen. Kijk hier voor meer informatie.

BELGIE

Ook in België stapte een groep burgers naar de rechter om meer ambitieus klimaatbeleid af te dwingen. De zaak werd eind 2014 gelanceerd, maar mogelijk als reactie op het succes van Urgenda in Nederland heeft de Vlaamse regering getracht de zaak te laten ontsporen. Want na drie jaar zal het Hof van cassatie binnenkort uitspraak doen over de vraag in welke taal de zaak moet worden gevoerd. Inhoudelijk is de zaak dus in het geheel nog niet gevoerd. De initiatiefnemers van de Belgische klimaatzaak hebben echter niet stilgezeten. Al meer dan 32.000 Belgen zijn officieel mede-eiser. Lees meer hier en bekijk ook de indrukwekkende infographic over het verloop van de rechtszaak.

NIEUW ZEELAND

Geïnspireerd door de Urgenda-overwinning stapte de Nieuw Zeelandse rechtenstudente Sarah Thomsen in september 2015 naar de rechter. In juni van dit jaar verdedigde zij haar zaak voor de rechtbank. Op 2 november oordeelde de rechtbank dat de Nieuw-Zeelandse regering haar klimaatambitie had moeten wijzigen. Aangezien de nieuwe regering heeft aangekondigd haar ambitie te verhogen, besloot de rechter dat een veroordeling  nu niet meer opportuun was. Zie hier meer informatie over de zaak en het persbericht van Urgenda.

VERENIGDE STATEN

In de Verenigde Staten hebben 21 jongeren de federale regering aangeklaagd vanwege haar falende klimaatbeleid. In een serie tussenuitspraken van de federale rechtbank werd, met verwijzing naar de Urgenda-uitspraak, geoordeeld dat de Amerikaanse grondwet ook het recht op een stabiel klimaat inhoudt en dat de jongeren het recht hebben om de federale overheid voor de rechter te slepen vanwege haar rol in klimaatverandering. Meer informatie vindt u hier.

ZWITSERLAND

Meer dan 500 Zwitserse dames, de Klimaseniorinnen, stapten naar de rechter om beter klimaatbeleid af te dwingen. Ze vinden dat het te lakse klimaatbeleid van de Zwitserse regering een schending is van hun mensenrechten en die van hun kleinkinderen. Zie hier de Klimaseniorinnen aan het woord.
Naast landen moeten ook steeds meer fossiele bedrijven voor de rechter verschijnen om verantwoording voor hun aandeel in klimaatverandering af te leggen. De focus ligt daarbij vooral op de zogenaamde Carbon Majors, een groep van 90 bedrijven, waaronder Shell, BP en Exxon, die in totaal voor twee derde van alle CO2-uitstoot verantwoordelijk zijn.

MENSENRECHTENCOMMISSIE DAAGT 47 BEDRIJVEN

In de Filipijnen is een groep van 47 fossiele bedrijven voor hun de mensenrechtencommissie gedaagd om verantwoording af te leggen voor hun aandeel in de veroorzaking van klimaatverandering. Meer informatie vindt u bij the Guardian en Greenpeace.

PERUAANSE BOER DAAGT RWE

De Peruaanse boer, Saúl Luciano Lliuya, klaagde het Duitse concern RWE aan voor haar aandeel in het veroorzaken van het smelten van een gletsjer waardoor zijn land wordt weggevaagd als er geen (kostbare) maatregelen worden genomen. Nadat Saúl zijn zaak voor de lagere rechter had verloren, besloot het hof in Hamburg in een tussenuitspraak op 13 november 2017 dat grote bedrijven inderdaad aansprakelijk gehouden kunnen worden voor het veroorzaken van gevaren als gevolg van klimaatverandering. De zaak gaat nu naar de volgende fase waarin Saúl Luciano Lliuya mag aantonen dat RWE voor 0,5% aan de huidige klimaatverandering heeft bijgedragen en daarmee voor dat deel verantwoordelijk is voor het smelten van de gletsjer boven Saúl Luciano Lliuya’s land. Meer informatie vindt u bij Germanwatch en the Guardian.

STEDEN AAN DE WESTKUST VS DAGEN OLIEBEDRIJVEN

Ook in de Verenigde Staten liggen de grote oliebedrijven onder vuur. Drie kustgemeenten in Californië klaagden een aantal oliebedrijven aan voor de kosten die de gemeenten moeten maken als gevolg van zeespiegelstijging. Kort na het lanceren van hun zaak volgden de grotere steden San Francisco en Oakland. Deze steden stellen miljarden dollars schade te hebben van de zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering. Lees meer in The Independent.

Wilt u meer weten over deze internationale zaken? Neem dan contact op met onze jurist Dennis van Berkel