Duurzaam voedsel

Er is een grote noodzaak ons voedselsysteem te verduurzamen. De komende tien jaar moeten we in Nederland een omslag maken naar een voedselsysteem dat gezond en duurzaam is en zo min mogelijk belasting oplevert voor onze leefomgeving. Dat wil onder meer zeggen dat ons voedsel en onze voedselbereiding leiden tot minder uitstoot van broeikasgassen, ecosystemen niet aantast en diervriendelijk is.

Voedselconsumptie en -productie veroorzaken een groot deel van de milieudruk en het klimaatprobleem, hebben een enorme impact op onze leefomgeving en de biodiversiteit en leveren prangende ethische vragen op voor bijvoorbeeld dierenwelzijn en eerlijke prijzen voor boeren. Dierlijke eiwitten nemen binnen de mondiale voedsel- en klimaatproblematiek een prominente plaats in. De veehouderij draagt wereldwijd voor 18% bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Voor de productie van vlees en zuivel is ook veel plantaardig materiaal (graan, soja, mais) nodig en dit vraagt weer veel grond, water en grondstoffen.

Omslag

Urgenda zet de komende jaren dan ook in op een systeemomslag naar duurzaam voedsel. We kiezen daarbij voor minder vlees en dierlijke eiwitten, meer plantaardig voedsel, meer voedsel uit de regio en een reëlere prijs voor ons voedsel. We gaan toe naar kleinschaliger landbouw en moeten ruimte geven aan experimenten, zoals zilte teelt of nieuwe plantaardige eiwitten zoals algen en lupinen. Ook juichen we stadslandbouw toe: in moestuinen, stadsboerderijen, kassen en op daken van gebouwen. Urgenda ondersteunt koplopers en ontwikkelingen die passen in onze toekomstvisie.

Transparantie over de herkomst van ons voedsel en bewustwording is van wezenlijk belang. De voedselketen is complex en kent vele schakels. Voor alle spelers in de keten geldt: koplopers belonen, achterblijvers afremmen en iedereen overtuigen van het belang en de winst van een duurzamer productie en consumptie. Verleiden, overtuigen en belonen (financieel of door positieve publiciteit) zijn voor de hand liggende strategieën. In dit stadium van de transitie (aan de rand van een doorbraak) zijn echter ook aanvullende prikkels en instrumenten nodig om de markt in beweging te krijgen: financiële incentives of beleid en regelgeving die leiden tot een verandering in de vraag en/of het aanbod.

Verandering van onderop

Voedsel kan zich - gelukkig - verheugen in een warme maatschappelijke belangstelling. Vele honderden maatschappelijke, particuliere en commerciële initiatieven richten zich elk op een stukje van de keten. Een deel van de verandering zal dan ook van onderop moeten komen. Wel is het zaak dat deze initiatieven te voorzien van een gemeenschappelijke richting en verbindingen te leggen met andere initiatieven dan wel belangrijke stakeholders. Ook zijn ‘iconen’ nodig: concrete duurzame gewilde producten, spannende vegetarische hapjes, beroemde koks die het nieuwe eten promoten en trends als de Veggie Friday of de Meatless Monday. Om dit transitieproces te ondersteunen richt Urgenda een aanjaaggroep in van friskijkers en dwarsdenkers.

jumbo bewust varkensvlees